پارافین جامد مومی سفید تا شیریرنگ و بیبو است که از تصفیهی مومهای نفتی به دست میآید و در شمعسازی، کبریت، بستهبندی، لاستیک، تختههای فشرده، صنایع غذایی، آرایشی و دارویی مصرف میشود. انواع پارافین جامد بر اساس سه معیار اصلی دستهبندی میشوند: درصد روغن (میزان تصفیه)، نقطهی ذوب و ساختار بلوری. در این مقاله همهی انواع پارافین جامد را با مشخصات و کاربرد هر کدام معرفی میکنیم تا بتوانید گرید مناسب نیاز خود را انتخاب کنید.
پارافین جامد چیست؟
از نظر شیمیایی، پارافینها همان آلکانها هستند؛ هیدروکربنهایی اشباعشده که اتمهای کربن آنها فقط با پیوند ساده به هم متصلاند. پارافین جامد مخلوطی از آلکانهای با زنجیرهی بلند (تقریباً 20 تا 40 اتم کربن) است که در دمای اتاق جامد و مومیشکل است. این ماده از مومهای جداشده در پالایشگاه روغنسازی (اسلک وکس) و پس از روغنگیری و تصفیه تولید میشود؛ مراحل کامل آن را در مقالهی مراحل تولید پارافین توضیح دادهایم.
انواع پارافین جامد بر اساس درصد روغن
درصد روغن مهمترین معیار کیفیت پارافین جامد است. هرچه روغن کمتر باشد، پارافین سفیدتر، سختتر، بیبوتر و گرانتر است.
| نوع | درصد روغن تقریبی | ظاهر | کاربرد رایج |
|---|---|---|---|
| پارافین تمامتصفیه (Fully Refined) | کمتر از 0.5 درصد | سفید، شفاف در حالت مذاب، بیبو | صنایع غذایی، دارویی، آرایشی، شمع مرغوب |
| پارافین نیمهتصفیه (Semi Refined) | حدود 0.5 تا 1.5 درصد | سفید تا شیری | شمع، کبریت، بستهبندی، کاغذ |
| پارافین با روغن بالاتر (در بازار: 1 تا 3، 3 تا 5 و 5 تا 8 درصد) | 1 تا 8 درصد | شیری تا زرد، بوی ملایم | شمع ارزان، لاستیک، MDF، امولسیون |
| اسلک وکس | معمولاً 5 تا 35 درصد | زرد تا قهوهای | امولسیون وکس، MDF، کبریت، مادهی خام پارافین |
در بازار ایران، پارافینها اغلب با درصد روغن نامگذاری میشوند؛ مثلاً «پارافین 1 تا 3 درصد». پارافین کریستالی معمولاً به گریدهای کمروغن و تمامتصفیه گفته میشود که بافت بلوری درشت و ظاهر براق دارند.
انواع پارافین جامد بر اساس نقطهی ذوب
پارافین جامد در گریدهای مختلف نقطهی ذوب تولید میشود. گریدهای رایج عبارتاند از 52–54، 54–56، 56–58، 58–60، 60–62 و 62–64 درجهی سانتیگراد. نقطهی ذوب طبق استاندارد ASTM D87 یا نقطهی انجماد طبق ASTM D938 اندازهگیری میشود.
- گریدهای پایین (52 تا 56): نرمتر؛ مناسب شمعهای لیوانی و ظرفی، امولسیون و برخی کاربردهای بستهبندی.
- گریدهای متوسط (56 تا 60): پرمصرفترین گریدها برای شمعسازی عمومی، کبریت و کاغذ.
- گریدهای بالا (60 تا 64): سختتر و مقاومتر در گرما؛ مناسب شمعهای قالبی و ستونی و مناطق گرمسیر.
پارافین ماکروکریستال و موم میکروکریستال
از نظر ساختار بلوری، مومهای نفتی به دو گروه تقسیم میشوند:
- پارافین ماکروکریستال (پارافین معمولی): از برشهای روغنی سبک و متوسط به دست میآید، بلورهای درشت و ورقهای دارد، سخت و شکننده است و نقطهی ذوب آن معمولاً بین 46 تا 68 درجه است. بخش عمدهی پارافین جامد بازار از همین نوع است.
- موم میکروکریستال (Microcrystalline Wax): از برشهای بسیار سنگین و باقیماندهی تقطیر در خلأ تولید میشود، بلورهای بسیار ریز دارد، انعطافپذیر و کمی چسبناک است و نقطهی ذوب بالاتری (معمولاً حدود 60 تا 90 درجه) دارد. در لوازم آرایشی، پوشش پنیر، چسبهای حرارتی، لاستیک (بهعنوان محافظ در برابر ازن) و ترکیب با پارافین برای بهبود انعطاف شمع استفاده میشود.
انواع پارافین جامد بر اساس کاربرد
پارافین جامد صنعتی
پارافین صنعتی معمولاً از نوع نیمهتصفیه یا با روغن بالاتر است و در صنایعی مثل کبریتسازی، کاغذ و مقوای ضدآب، لاستیک و تایر، تختههای فشرده (MDF و نئوپان)، کابل و عایقکاری، پوششهای ضدزنگ و امولسیون وکس مصرف میشود. در این کاربردها، قیمت و پایداری تأمین اهمیت بیشتری از سفیدی کامل دارد.
پارافین جامد بهداشتی و آرایشی
در لوازم آرایشی (مثل کرم، رژ لب، مومک و محصولات مراقبت پوست) و در پارافینتراپی از پارافین تمامتصفیه استفاده میشود. پارافین با ایجاد لایهای محافظ روی پوست از تبخیر رطوبت جلوگیری میکند و گرما را بهآرامی منتقل میکند.
پارافین جامد خوراکی
پارافین خوراکی از نوع تمامتصفیه و هیدروفینیششده است و باید با استانداردهای غذایی (مانند مقررات FDA آمریکا برای مومهای نفتی در تماس با غذا) مطابقت داشته باشد. پوشش پنیر، پوشش میوه و سبزیجات، آدامس، بستهبندی مواد غذایی و کاغذهای مومی از کاربردهای آن است.
پارافین کریستالی برای شمعسازی
پارافین کریستالی به دلیل سفیدی، شفافیت و براقی بالا، برای ساخت شمعهای تزئینی و دستساز بسیار محبوب است. رنگ و اسانس بهخوبی در آن پخش میشود و شمعهایی صاف و درخشان تولید میکند.
ویژگیهای کلی پارافین جامد
- جامد، مومی و سفید تا شیریرنگ؛ با کاهش تصفیه به رنگ زرد متمایل میشود.
- در آب نامحلول و در حلالهای غیرقطبی مانند هگزان و تولوئن محلول است.
- از نظر شیمیایی پایدار است و با بیشتر اسیدها و بازها واکنش نمیدهد.
- عایق الکتریکی خوبی است و گرمای نهان ذوب بالایی دارد؛ به همین دلیل در ذخیرهسازی حرارتی و پارافینتراپی کاربرد دارد.
- به دلیل داشتن اتمهای هیدروژن زیاد، در حفاظهای نوترونی نیز استفاده میشود.
آیا شمع پارافینی ضرر دارد؟
پارافین تصفیهشده بیخطر است و مادهای مثل سرب ندارد. نگرانی قدیمی دربارهی سرب مربوط به فتیلههای دارای مغزی فلزی بود که در بسیاری از کشورها ممنوع شدهاند. برای سوختن تمیز شمع، از پارافین تصفیهشده، فتیلهی پنبهای با اندازهی مناسب و اسانس استاندارد استفاده کنید، فتیله را کوتاه نگه دارید و شمع را در محیط دارای تهویه روشن کنید.
نکات خرید پارافین جامد
- کاربرد را مشخص کنید و بر اساس آن درصد روغن و نقطهی ذوب را انتخاب کنید.
- برگهی آنالیز (COA) شامل نقطهی ذوب، درصد روغن، رنگ سیبولت و سختی را درخواست کنید.
- برای مصارف غذایی و دارویی، گواهی انطباق با استاندارد مربوط را بخواهید.
- شکل عرضه (اسلب، گرانول یا فله) و نوع بستهبندی را با خط تولید خود هماهنگ کنید.
مهرگستر انواع پارافین جامد را برای مصارف داخلی و صادراتی عرضه میکند. برای استعلام قیمت به صفحهی قیمت و خرید پارافین جامد بروید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
پارافین جامد چیست؟
پارافین جامد مخلوطی از آلکانهای با زنجیرهی بلند است که از روغنگیری و تصفیهی مومهای نفتی (اسلک وکس) به دست میآید و در دمای اتاق جامد، مومی و سفید تا شیریرنگ است.
انواع پارافین جامد کداماند؟
پارافین جامد بر اساس درصد روغن به تمامتصفیه، نیمهتصفیه و گریدهای با روغن بالاتر، بر اساس نقطهی ذوب به گریدهای 52 تا 64 درجه، و بر اساس ساختار بلوری به ماکروکریستال و میکروکریستال تقسیم میشود.
بهترین پارافین جامد برای شمعسازی کدام است؟
برای شمعهای قالبی معمولاً پارافین تمامتصفیه یا کریستالی با نقطهی ذوب 58 تا 62 درجه و برای شمعهای لیوانی گریدهای نرمتر 52 تا 56 درجه مناسبتر است.
آیا شمع پارافینی سرب دارد؟
خیر. پارافین تصفیهشده سرب ندارد. نگرانی دربارهی سرب مربوط به فتیلههای دارای مغزی فلزی بود که در بسیاری از کشورها ممنوع شدهاند.
تفاوت پارافین و موم میکروکریستال چیست؟
پارافین معمولی بلورهای درشت دارد و سخت و شکننده است، اما موم میکروکریستال بلورهای بسیار ریز، انعطافپذیری بیشتر و نقطهی ذوب بالاتری دارد.
مطالب و محصولات مرتبط
ارسال دیدگاه
دیدگاهی یافت نشد
en
tr
ar